Zaburzenia odżywiania - jak pomóc osobie chorej?

W rodzinie najczęściej to dziecko cierpi na zaburzenie odżywiania, a rodzic jest osobą, która zauważa niepokojące objawy. Gdy podejrzewamy, że osoba bliska zmaga się z problemem, pierwszym krokiem jest obserwacja jej zachowania (Mroczkowska, Ziółkowska, Cwojdzińska, 2007). Dzięki temu sprawdzimy, czy występują objawy charakterystyczne dla anoreksji, bulimii czy innych zaburzeń odżywiania. Jeśli obserwacja dostarczy nam pewności o obecności problemu, kolejnym i bardzo ważnym krokiem jest rozmowa z osobą chorą. Jednak zanim to nastąpi ważne jest, by nie oskarżać nikogo o zaistniałą sytuację (ani dziecka, ani siebie). Istotne jest również to, by pamiętać, że mimo dolegliwości, choroba jest sposobem na radzenie sobie z życiem i samym sobą, dlatego na próby rozmowy o problemie chory może zareagować agresją, złością, gniewem lub łzami i ulgą. Najważniejsza jest otwartość i chęć zrozumienia.

Przed rozpoczęciem rozmowy z osobą chorą należy ją zaplanować: ustalić czas i miejsce oraz to, kto będzie brał udział w rozmowie. Warto umówić się ze swoim dzieckiem. Wybierzcie spokojne, dobrze wam znane miejsce. Zadbaj o to, by nikt i nic wam nie przeszkadzało. Zastanów się, kto powinien być obecny podczas rozmowy: tylko ty i twoje dziecko, czy może powinien być również obecny współmałżonek i rodzeństwo. Na początku lepiej nie angażować zbyt wielu osób, ponieważ chory może poczuć się osaczony.

Kiedy już dojdzie do rozmowy, ze względu na powagę sytuacji, warto pamiętać o kilku zasadach (Mroczkowska, Ziółkowska, Cwojdzińska, 2007):

  1. W rozmowie ważne jest zrozumienie i zbliżenie się do dziecka.

  2. Najważniejsze jest dziecko, nie zaś problem, o którym będziecie rozmawiać, ponieważ stanowi on jedynie tło. Postaraj się nie mówić, że zależy ci na tym, by jak najszybciej pozbyć się problemu. Itotne jest to, aby przekazać dziecku komunikat: „Kocham Cię i chcę, abyś był szczęśliwy”.

  3. Pamiętaj, by zachować spokój, ponieważ w trakcie rozmowy twoje dziecko może zachować się w sposób, którego się nie spodziewasz (dziecko może np. oskarżyć cię o wtrącanie się w nie swoje sprawy lub wyprosić z pokoju).

  4. Unikaj tematu wyglądu swojego dziecka, gdyż jest to temat drażliwy dla niego.

  5. Nie zadawaj pytań „dlaczego?” – osoba chora często nie zna na nie odpowiedzi i prawdopodobnie odbierze je jako oskarżenie.

  6. Mów o uczuciach swoich i tych, które widzisz u dziecka.

  7. Mów „Ja” („Ja widzę..., Ja czuję...”), nie mów „Ty” („Ty nic nie jesz, to przez Ciebie”) – dziecko może poczuć, że je oskarżasz.

  8. Słuchaj uważnie tego, co dziecko chce ci powiedzieć, nie przerywaj mu.

  9. Postaraj się nie krytykować i nie oceniać rozmówcy.

  10. Zapewnij dziecko o swoim wsparciu i gotowości do pomocy.

Zaburzenia odżywiania są tematem bardzo trudnym dla osób chorych, przyznanie się do choroby jak i leczenie wymagają czasu. Paradoksalnie jednak im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na powodzenie, dlatego też zwrócenie uwagi na problem i szybka interwencja w postaci rozmowy może dać osobie chorej szansę na normalne życie. Ponieważ anoreksja i bulimia wymagają specjalistycznej pomocy, celem rozmowy jest wspólna decyzja o podjęciu terapii.

Gdzie szukać pomocy?

Pierwszym krokiem jest skontaktowanie się z lekarzem rodzinnym lub pediatrą i zaplanowanie badania zarówno lekarskiego jak i psychologicznego. Leczenie zaburzeń odżywiania możliwe jest również w Klinikach Dzieci i Młodzieży (dla osób niepełnoletnich) i Klinikach Nerwic (dla osób dorosłych). Jednak w klinikach czas oczekiwania na przyjęcie jest dość długi - nawet do 3 miesięcy.

Opracowane na podstawie:

  • Mroczkowska, D., Ziółkowska, B., Cwojdzińska, A. (2007). Zaburzenie odżywiania. Poradnik dla rodziców i bliskich. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Autor: Katarzyna Bielska, studentka psychologii Uniwersytetu Wroclawskiego

Tagi: