Cholesterol

Znajduje się w każdej komórce naszego ciała. Jest składnikiem błon komórkowych, obecny jest także w tkance nerwowej. W organizmie człowieka odgrywa ważną rolę. Między innymi niezbędny jest do produkcji wielu hormonów.

Cholesterol jest związkiem należącym do steroidów. Znajduje się w każdej komórce naszego ciała. Jest składnikiem błon komórkowych, obecny jest także w tkance nerwowej. W organizmie człowieka odgrywa ważną rolę. Między innymi niezbędny jest do produkcji wielu hormonów. Wytwarzany jest w wątrobie, przede wszystkim dostarczany jest jednak do organizmu z pożywieniem. To właśnie nieprawidłowy sposób odżywiania w głównej mierze decyduje o nieprawidłowym (wysokim) poziomie cholestorolu.

Cholesterol dzieli się na trzy podstawowe frakcje: LDL (tzw. zły cholesterol), HDL (tzw. dobry cholesterol) oraz VLDL (trójglicerydy).

Wartości prawidłowe:

Cholesterol całkowity : 150-200 mg/dl (3,9-5,2 mmol/l)

Frakcja LDL: 135 mg/dl (3,5 mmol/l)

Frakcja HDL : 

Mężczyźni: 35-70 mg/dl (0,9-1,8 mmol/l)

Kobiety: 40-80 mg/dl (1,0-2,1 mmol/l)

Wartości graniczne: 

Cholesterol całkowity: 200-250 mg/dl (5,2-6,5 mmol/l)

Frakcja LDL : 135-155 mg/dl (3,5-4,0 mmol/l)

Wartości nieprawidłowe:

Cholesterol całkowity: 250 mg/dl (6,5 mmol/l)

Frakcja LDL : 155 mg/dl (4,0 mmol/l)

W stanach patologicznych stężenie cholesterolu może wzrastać, co przyczynia się do jego odkładania się w ścianach naczyń krwionośnych i powstawania m.in. zmian miażdżycowych (miażdżyca). Frakcja LDL i VLDL działa miażdżycotwórczo, a HDL – przeciwmiażdżycowo.

Wysoki poziom cholesterolu całkowitego (hipercholesterolemia) może być spowodowany:

  • wrodzoną, wzmożoną syntezą cholesterolu
  • niewydolnością nerek
  • cukrzycą łuszczycą, zespołem nerczycowym
  • niedoczynnością tarczycy
  • dietą bogatą w cholesterol
  • chorobą alkoholową

Wartości obniżone cholesterolu występują w:

  • niedożywieniu
  • zaburzeniach trawienia i wchłaniania
  • chorobach trzustki
  • biegunkach
  • uszkodzeniu wątroby 
  • nadczynności tarczycy

Opracowanie: dr hab. n.med. Bernarda Kazanowska, prof. nadzw., Optimum Profesorskie Centrum Medyczne